Trzynastego lipca 2000 r. w Waszyngtonie zmarł Jan Kozielewski, szerzej znany jako Jan Karski. Ten urodzony w roku 1914 łodzianin wsławił się swoim walnym udziałem w poinformowaniu światowej opinii publicznej o dokonywanym przez Niemców ludobójstwie na obywatelach polskich żydowskiego pochodzenia.
Po sporządzeniu raportów z dokonanych przezeń wizji lokalnych na terenie getta warszawskiego oraz niemieckiego obozu tranzytowego w Izbicy, u schyłku 1942 r. zdołał przedostać się do Londynu. Następnie poinformował polskie władze na uchodźstwie oraz przywódców państw anglosaskich o wspomnianym procederze. Nieprzypadkowo zatem bywa określany mianem człowieka, który ujawnił Holokaust.
Po zakończeniu wojny osiadł w Waszyngtonie, uzyskując możliwość pracy naukowej na miejscowym Uniwersytecie Georgetown. To właśnie na tej uczelni uzyskał doktorat, a następnie profesurę z zakresu nauk politycznych. Wykładał stosunki międzynarodowe oraz teorię komunizmu. Był ponadto autorem takich publikacji jak przybliżające kulisy polskiej konspiracji „Tajne państwo” oraz „Wielkie mocarstwa wobec Polski 1919-1945. Od Wersalu do Jałty”. Odznaczony m.in. Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Orderem Orła Białego.
Przez długie lata jego udział w ujawnieniu niemieckich zbrodni pozostawał szerzej nieznany. Sytuacja ta uległa zmianie wraz z premierą filmu dokumentalnego pt. „Shoah” do której doszło w roku 1985. Jednak już wcześniej (tj. w roku 1982) władze Instytutu Jad Waszem w Jerozolimie przyznały Karskiemu tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Przemysław Mazur