22 czerwca 1941 r., w ramach operacji „Barbarossa”, Niemcy rozpoczęli atak na Związek Sowiecki. Było to największe przedsięwzięcie militarne w dotychczasowych dziejach wojskowości, tylko po stronie niemieckiej angażujące ok. 3 milionów żołnierzy i różnego typu służb pomocniczych, przeszło 3,5 tys. czołgów, blisko 13 tys. dział oraz ok. 3 tys. samolotów.

Przez pierwsze tygodnie operacji teatrem dla jej działań były wschodnie województwa II Rzeczypospolitej, zagarnięte przez Związek Sowiecki w trakcie wspólnej z Niemcami agresji na Polskę we wrześniu 1939 r. Totalny charakter wojny zastosowanej przez stronę niemiecką oraz taktyka spalonej ziemi przy równoczesnej próbie podejmowania kontrataków przez Sowietów doprowadziły do ogromnych i wciąż niedoszacowanych strat wśród mieszkańców tych obszarów oraz w ich mieniu.

Ponadto konsekwencją niemieckiego ataku były liczne represje zastosowane przez wycofującą się sowiecką bezpiekę (vide wymordowanie często bezpodstawnie przetrzymywanych więźniów komunistycznych katowni) oraz fala terroru wzniecona zarówno przez regularne jednostki Wehrmachtu i Waffen-SS, jak również różnego typu formacje policyjne (m.in. mord na kadrach uczelnianych Lwowa).

Przemysław Mazur