12 grudnia 1940 r., z inicjatywy Reichsführera-SS Heinricha Himmlera, utworzono tzw. rejestr rasowy, osobliwy zbiór danych dotyczących osób uznanych według kryteriów niemieckiej doktryny narodowosocjalistycznej za „czystych rasowo”. Była to pochodna wyznawanych przez przedstawicieli Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP) ideologii, opartej o wytworzone w toku XIX w. koncepcje rasistowskie, z silną domieszką marksizmu oraz jednego z nurtów okultyzmu, znanego jako teozofia.

Ów konglomerat idei zakładał hierarchizacje ludzkości w ramach typów ludzkich (ras), z podziałem na „lepsze” i „gorsze”. Ponadto jako sedno dziejów ludzkości postrzegano konflikt pomiędzy rasami, w tym zwłaszcza „rasą aryjską” (tj. ludami germańskimi, ze szczególnym uwzględnieniem Niemców) i „rasą żydowską” o dominacje nad światem.

Stąd obsesja zarządców III Rzeszy właśnie na tle „czystości” rasowej, w czym szczególną zapamiętałość wykazywał wspomniany Heinrich Himmler, pasjonat „mistycyzmu” o zabarwieniu okultystycznym.

Doktryna ta stała się obowiązującą wykładnią w Niemczech po dojściu do władzy Hitlera (tj. od schyłku stycznia 1933 r.). Miała zasadniczy wpływ na edukacje oraz dobór kadr na wszystkich szczeblach administracji państwowej (w tym także armii). Zatwierdzony za sprawą Himmlera rejestr rasowy miał stanowić istotne narzędzie w tworzeniu i konsolidowaniu niemieckiej „rasy panów”.

Przemysław Mazur

Tekst powstał we współpracy z Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego.